25. Teknik Envanteri

Bölüm 24 ilkeleri kurdu. Bu bölüm onları somut tekniklere dönüştürür. Her teknik için üç şey verilmektedir: ne yaptığı, ne zaman kullanılacağı ve nasıl yazılacağı.

25.1 Örnek Verme

Resmî rehberin "gizli silahınız" dediği tekniktir. İki ile beş arasında iyi hazırlanmış girdi-çıktı örneği vermek, özellikle yapılandırılmış çıktılarda doğruluğu ve tutarlılığı belirgin biçimde artırır.

Kaynak: Anthropic prompt mühendisliği rehberi — https://claude.com/blog/best-practices-for-prompt-engineering. Doğrulama tarihi: 7 Eylül 2026.

Ne Zaman?

• Çıktının belirli bir biçimde olması gerekiyorsa.
• Tarif etmesi zor ama göstermesi kolay bir üslup istiyorsanız.
• Model sürekli gereksiz açıklama ekliyorsa.

Nasıl?

25.2 Zincirleme Düşünce

Modelden sonuca atlamadan önce ara adımları yazmasını istemek. Mekanizması Bölüm 1.6'da açıklanmıştır: model her adımda yalnızca bir sonraki tokeni belirlediği için, ara adımları metin olarak üretmek sonraki adımların üzerine inşa edebileceği bir zemin oluşturur.

Ne Zaman?

• Çok adımlı hesaplama veya mantık zinciri.
• Birden fazla kısıtın birlikte sağlanması gereken durumlar.
• Sonucun nasıl elde edildiğini görmeniz gerektiğinde.

Ne Zaman Değil?

Basit olgusal sorularda ve metin dönüştürme işlerinde gereksiz uzunluk yaratır. Ayrıca Bölüm 6'da görüldüğü gibi, güncel modellerde adaptif düşünme zaten devrededir; çaba seviyesi bu işi büyük ölçüde üstlenir.

25.3 Rol Tanımı

Modele bir bakış açısı vermek. Bölüm 7.3'te görüldüğü gibi, rol tanımı bir görev listesinden daha tutarlı sonuç verir.

25.4 Yapılandırılmış Talimat

Bölüm 24.3'te ilke olarak verilmişti; burada pratik ayrıntısı vardır. Uzun istemlerde bölümleri etiketlemek, modelin hangi metnin talimat, hangisinin veri, hangisinin örnek olduğunu ayırt etmesini kolaylaştırır.

Etiket biçimi kritik değildir; XML benzeri etiketler de, markdown başlıkları da çalışır. Önemli olan sınırların açık olmasıdır.

Özellikle Gerekli Olduğu Durum

Kullanıcı metniyle talimatın karıştığı durumlar. Bir belgeyi analiz ettirirken belgenin içinde "bunu yap" gibi ifadeler geçiyorsa, model bunları talimat sanabilir. Açık sınırlandırma bu karışıklığı önler — Bölüm 10.4'teki istem enjeksiyonu riskiyle aynı ailedendir.

25.5 Çıktı Öneki

Modelin yanıtının ilk kelimelerini siz belirlersiniz; model oradan devam eder. Bu, gereksiz girişleri kesmenin en doğrudan yoludur.

Resmî rehber, gereksiz giriş metinlerine karşı hem öneklemeyi hem de açık talimatı ("girişi atla, doğrudan cevaba geç") önerir.

25.6 Öz-Eleştiri Döngüsü

Modelden kendi çıktısını eleştirmesini ve düzeltmesini istemek. Bu teknik yararlıdır ama önemli bir sınırı vardır.

25.7 İstem Zincirleme

Karmaşık bir görevi tek istemle çözmek yerine, her biri tek bir işi iyi yapan birden fazla isteme bölmek. Resmî rehber, "görev çok karmaşık, sonuçlar güvenilmez" sorununun çözümü olarak bunu listeler.

Bölüm 23'teki çok araçlı zincirlerden farkı, burada zincirin halkalarının farklı araçlar değil, farklı istemler olmasıdır. Ancak aynı ilke geçerlidir: her devirde doğrulama.

25.8 Çıktı Şeması Dayatma

Çıktının yapısını önceden tanımlamak. Özellikle sonucu bir programa veya tabloya besleyecekseniz gereklidir.

25.9 Olumsuz Örnek

Modelin ne yapmaması gerektiğini örnekle göstermek. Yasakları yazmak (Bölüm 24.3, İlke 4) etkilidir; ancak bazı durumlarda "şöyle yapma" demek yerine yanlış örneği göstermek daha net olur.

25.10 Kalibrasyon İsteme

Modelden yalnızca cevabı değil, cevaba ne kadar güvendiğini de istemek. Bölüm 2.3'teki mekanizma nedeniyle bu güven ifadeleri mükemmel kalibre değildir; ancak yine de yararlı bir sinyal verir.

25.11 Teknik Seçim Tablosu

25.12 Teknikleri Birleştirme

Teknikler birbirini dışlamaz. Aşağıdaki istem, bu kitabın üretiminde kullanılan yapının sadeleştirilmiş hâlidir ve altı tekniği birlikte kullanır.

25.13 Bölüm Özeti

• İki-beş çeşitli örnek, biçim tutarlılığını belirgin biçimde artırır.
• Zincirleme düşünce çok adımlı işlerde yararlı, basit işlerde israftır.
• Rol tanımı dikkati yönlendirir, bilgiyi artırmaz.
• Yapılandırma, talimat ile verinin karışmasını önler.
• Çıktı öneki, gereksiz giriş metnini kesmenin en doğrudan yoludur.
• Öz-eleştiri biçim hatalarını yakalar, olgusal uydurmayı yakalamaz.
• Karmaşık görevler tek istem yerine zincire bölünmelidir.
• Şema dayatmak uyumu garanti etmez; ayrıştırma hata yakalamalı olmalıdır.
• Kalibrasyon işaretleri doğruyu bulmak için değil, şüpheliyi ayıklamak içindir.
• Teknikler birleştirilebilir ama görevin gerektirdiğinden fazlası israftır.

Güncellik kontrolü: Bu bölümdeki teknikler Anthropic prompt mühendisliği rehberinden ve bu kitabın üretim deneyiminden derlenmiştir. Doğrulama tarihi: 7 Eylül 2026.