13. Claude Code

13.1 Nedir, Ne Değildir

Claude Code, yazılım mühendisliği için tasarlanmış bir ajan ortamıdır. Sohbet arayüzünden temel farkı, kod yazıp size göstermek yerine, projenizin dosyalarını doğrudan okuyup değiştirebilmesi, komut çalıştırabilmesi ve çok adımlı işleri kendi başına yürütebilmesidir.

Yaygın bir yanlış anlama, Claude Code'un "terminalde çalışan sohbet" olduğudur. Bölüm 5.4'teki ayrım burada da geçerlidir: sohbet konuşmaya dayalıdır, Claude Code operasyoneldir. Bir görev verirsiniz, o planlar ve yürütür.

Çalışma Yüzeyleri

Kaynak: https://code.claude.com/docs. Doğrulama tarihi: 6 Eylül 2026.

13.2 CLAUDE.md: Asıl Arayüz

Claude Code'u yüzeysel kullananlar ile verimli kullananlar arasındaki en belirgin fark, bu dosyayı kullanıp kullanmamalarıdır.

CLAUDE.md, projenizin kökünde bulunan ve oturum başında otomatik yüklenen bir bağlam dosyasıdır. İşlevi, Bölüm 7'deki proje talimatlarının karşılığıdır: projeye özgü kuralları, mimari kararları ve kısıtları bir kez tanımlayıp her oturumda kullanmayı sağlar.

Hiyerarşik Yapı

Dosya iki düzeyde bulunabilir: kullanıcı düzeyinde (tüm projeleriniz için geçerli) ve proje düzeyinde (o depoya özgü, sürüm kontrolüyle ekiple paylaşılan). Alt klasörlerde de bulunabilir ve yukarıdan aşağıya yüklenir; yalnızca ilgili olanlar bağlama girer.

Ne Yazılmalı?

13.3 Plan Modu

Plan modu, Claude Code'un en önemli güvenlik ve kalite mekanizmasıdır. Bu modda Claude kod tabanınızı okuyabilir, arama yapabilir, alt ajan çalıştırabilir, web içeriği getirebilir ve size soru sorabilir — ancak hiçbir dosyayı oluşturamaz, değiştiremez veya silemez; değiştirici komut çalıştıramaz ve paket kuramaz.

Amaç, herhangi bir kod yazılmadan önce ayrıntılı bir plan üretmektir.

Nasıl Girilir

• Shift+Tab tuş kombinasyonuyla izin modları arasında geçiş yaparak.
• Oturumu doğrudan plan modunda başlatan komut satırı seçeneğiyle.
• Ayarlar dosyasında varsayılan mod olarak tanımlayarak.

Uzun oturumlarda Claude, karmaşık istekler için plan moduna kendiliğinden de geçebilir.

13.4 İzin Modları

Claude Code'un ne kadar özerk çalışacağını belirleyen dört mod vardır. Bu, aracın hissedilen davranışını en çok etkileyen tek ayardır.

Kaynak: https://code.claude.com/docs/en/sub-agents — izin modları tablosu. Doğrulama tarihi: 6 Eylül 2026.

Modlar arasında geçiş Shift+Tab ile yapılır. Varsayılan mod ayar dosyasından değiştirilebilir.

13.5 Alt Ajanlar

Alt ajan (subagent), ana oturumdan ayrı bir bağlam penceresinde çalışan uzmanlaşmış bir Claude örneğidir. Claude, uygun gördüğünde işi bunlara devreder.

Neden Yararlı?

Temel gerekçe bağlam yönetimidir. Bir kod tabanını araştırmak çok sayıda dosya okumayı gerektirir; bu okumaların tümü ana bağlamda birikirse, Bölüm 1.7'deki dikkat seyrelmesi sorunu ortaya çıkar. Alt ajan bu keşfi kendi bağlamında yapar ve yalnızca sonucu ana oturuma döndürür.

Yerleşik Alt Ajan

Claude Code, plan modunda kullanılan bir araştırma ajanı barındırır. Bu ajan yalnızca okuma araçlarına sahiptir; yazma ve düzenleme yetkileri açıkça reddedilmiştir. Böylece plan aşamasında kod tabanı incelenirken ana oturum salt-okunur kalır.

Kendi Alt Ajanınızı Tanımlama

Alt ajanlar, proje veya kullanıcı düzeyindeki bir klasörde markdown dosyaları olarak tanımlanır. Her tanım bir ad, açıklama, kullanabileceği araçların listesi, model tercihi ve sistem talimatı içerir.

Alt ajanın izin modu ayrıca belirlenebilir. Belirtilmezse ana konuşmanın modunu devralır.

13.6 Bağlam Yönetimi

Uzun bir Claude Code oturumunda bağlam penceresi asıl kısıttır. Aracın sunduğu yönetim mekanizmaları şunlardır.

Oturum Hijyeni

En sık verilen tavsiye şudur: ilgisiz görevler arasında bağlamı temizleyin. Bir hata düzeltmesi ile bir yeniden yapılandırma işi ayrı oturumlardır; birinden diğerine taşınan bağlam yardımcı olmaz, gürültü yaratır.

Otomatik Hafıza

Claude Code'un kendi hafıza sistemi, tercihleri, düzeltmeleri ve örüntüleri oturumlar arasında saklar. Bu, elle bakımını yaptığınız CLAUDE.md dosyalarından ayrı bir mekanizmadır: CLAUDE.md sizin yazdığınız kurallardır, otomatik hafıza ise Claude'un kendi çıkardığı örüntülerdir.

13.7 Verimli Kullanım İlkeleri

• Belirtimle başlayın. Önemsiz olmayan her işte önce kapsamı, kısıtları ve kabul ölçütlerini yazın.
• Plan modunda planlatın, sonra yürütün. Mimari kararları siz verin; Claude önerir, siz onaylarsınız.
• Alt ajanlara araştırma devredin. Keşif işini ana bağlamdan uzak tutun.
• CLAUDE.md'yi her hatadan sonra güncelleyin.
• Görevler arası bağlamı temizleyin.
• Kanıt isteyin. "Bunun çalıştığını bana kanıtla" türü talepler, doğrulanmamış iddiaları azaltır.
• Yeniden planlayın. İşler sapıtınca zorlamak yerine plan moduna dönün.

Altıncı madde, Bölüm 2'deki halüsinasyon tartışmasının Claude Code'daki karşılığıdır. Kodun çalıştığına dair beyan, kodun çalıştığının kanıtı değildir. Test çıktısı, çalıştırma sonucu veya doğrulama adımı isteyin.

13.8 Sohbet, Cowork ve Claude Code Arasında Seçim

13.9 Bölüm Özeti

• Claude Code operasyoneldir: dosyaları okur, değiştirir, komut çalıştırır.
• CLAUDE.md asıl arayüzdür ve her hatadan sonra güncellenmelidir.
• Plan modunda Claude okuyabilir ama hiçbir şeyi değiştiremez.
• İki-üç dosyadan fazlasına dokunan işlerde önce plan modu kullanılmalıdır.
• Dört izin modu, aracın özerklik düzeyini belirler.
• Geri alınması zor işlerde izin soran modda kalınmalıdır.
• Alt ajanlar keşif işini ayrı bağlamda yaparak dikkat seyrelmesini önler.
• İlgisiz görevler arasında bağlam temizlenmelidir.
• Kodun çalıştığına dair beyan kanıt değildir; doğrulama istenmelidir.

Güncellik kontrolü: Bu bölüm https://code.claude.com/docs ve https://support.claude.com kaynaklarından 6 Eylül 2026 itibarıyla derlenmiştir. Bölüm canlı test edilmemiştir; komut adları ve arayüz öğeleri sürümle değişebilir. Kendi kurulumunuzda /help komutuyla güncel listeyi doğrulayınız.