Ana Sayfa / ideCAD / Betonarme Tasarım ve Donatı

Betonarme Tasarım ve Donatı

Tasarım parametrelerinden donatı diyaloglarına, güçlü kolon–zayıf kiriş kontrolünden birleşim bölgesi kesmesine. Her kontrol için: ideCAD ne yapıyor, sağlanmazsa nerede görünüyor, nasıl çözülüyor.

Bu sayfanın ekseni: ne otomatik, ne sizin. ideCAD betonarme tasarımı büyük ölçüde otomatik yapar. Değerli olan bilgi, hangi kontrolün otomatik yürüdüğü ve sağlanmadığında nerede görüneceğidir. Her başlıkta bu ikisi ayrı verilmiştir birincil.

1. Tasarım parametreleri nerede

Bütün eleman parametreleri tek yerden yönetilir: Analiz ve Tasarım > Tasarım Parametreleri. Altındaki diyaloglar eleman bazlıdır: Genel Betonarme, Kolon, Kiriş, Perde, Döşeme, Sürekli Temel, Radye, Tekil Temel, Kazık, Merdiven, İstinat Duvarı.

Diyalog	Öne çıkan alanlar
Genel Betonarme Ayarları	minimum donatı aralığı · ilave donatı sayısı · bindirme boyu · kolon/perde kenetlenme boyu · fiber beton modeli ile kapasite kontrolü
Kolon Parametreleri	beton örtüsü · min./maks. pursantaj · min./maks. etriye aralığı · düşey donatı kenetlenme boyu · alt sarılma bölgesi 1.5l_b
Kiriş Parametreleri	min. açıklık çekme pursantajı · maks. pursantaj · çift etriye için min. B · sarılma bölgesi etriye aralığı
Perde Parametreleri	min. başlık donatı oranı (kritik / üst katlar) · min. gövde pursantajı · min. boyut oranı · "kritik perde uzunluğunu tüm katlarda kullan"

Yıldızlı alanlarda "0" boş demek değildir. ( * ) işaretli alanlara 0 yazılması, o değer için yönetmelik değerinin kullanılacağı anlamına gelir. Sıfır sanıp değiştirmek, yönetmelik değerini elle ezmek olur.

Maksimum pursantaj aşılırsa hesap durmaz, uyarı verir. Kirişte maksimum pursantaj aşıldığında "kesit yetersiz" mesajı çıkar. Bu, donatı ekleyerek çözülecek bir durum değildir — kesit büyütülmelidir.

2. Kullanılacak donatı çapları

Analiz ve Tasarım > Donatı > Donatı Seçimi. Diyalogda Kolon, Kiriş, Perde/Panel, Döşeme, Tekil Temel, Sürekli Temel, Nervür, Kazık ve İstinat Duvarı sekmeleri vardır.

1 İlgili eleman sekmesine geçin.

2 Kullanılacak çapları sol tuşla işaretleyin. İşaretlenmeyen çap tasarımda hiç kullanılmaz.

3 Gerekirse ile farklı çap, isim ya da tip ekleyin.

Bu, projeye şantiye gerçekliğini sokmanın en hızlı yoludur: elinizde olmayan çapı işaretlemezseniz program onu hiç önermez. Kiriş sekmesinde donatının yeri ve boyutları da kutucuklarla seçilir.

3. Güçlü kolon – zayıf kiriş (TBDY 7.3.5)

Otomatik kontrol edilir. Bağıntı Denk. (7.3)'tür:

(M_ra + M_rü) ≥ 1,2 (M_ri + M_rj)

Her deprem doğrultusu ve her iki yön için ayrı ayrı, elverişsiz sonuç verecek şekilde uygulanır.

Muafiyet — TBDY 7.3.5.3

Düğüm noktasına birleşen kolonların her ikisinde de N_d ≤ 0,10·A_c·f_ck ise Denk. (7.3)'ün sağlanması aranmaz. Bu muafiyet de otomatik uygulanır.

Sağlanmazsa ne olur

α_i = V_is / V_ik ≥ 0,70 koşulu (Denk. 7.4) kontrol edilir:

α_i aralığı	Program ne yapar
0,70 ≤ α_i ≤ 1,0	Denk. (7.3)'ün sağlandığı düğümlerdeki kolon momentleri ve kesme kuvvetleri (1/α_i) ile çarpılarak artırılır
α_i < 0,70	Yapı özet raporunda ve proje hataları raporunda HATA verilir

Nerede göreceksiniz. α_i oranları Güçlü Kolon Kontrolü raporunda listelenir. Kolon diyaloğunda ise sütunu kırmızı tikle uyarır. Süneklik düzeyi yüksek sistemlerde bu kontrol zorunludur; sağlanamıyorsa ya rijitlik artırılır ya da Analiz Ayarları Sihirbazı'nda süneklik düzeyi Karma/Sınırlı seçilir — ikincisi bir çözüm değil, tasarım kararının değişmesidir.

4. Kapasite tasarımı kesme kuvveti

Kolon — TBDY 7.3.7

V_e, Denk. (7.5) ile M_a ve M_ü uç momentlerinden otomatik hesaplanır. Denk. (7.3)'ün sağlandığı düğümde kirişlerin ΣM_p momenti (Denk. 7.6) kolonlara dağıtılır; sağlanmayan düğümde kolon moment kapasiteleri kullanılır (M_pa ≈ 1,4·M_ra).

V_e, düşey yük ve D ile artırılmış deprem kesme kuvvetinden küçük alınmaz.

TBDY 7.3.7.6 — beton katkısı sıfırlanabilir. Yalnızca depremden gelen kesme, toplam kesmenin yarısından büyükse ve N_d ≤ 0,05·A_c·f_ck ise V_c = 0 alınır. Program bunu otomatik yapar; etriye ihtiyacındaki ani artışın sebebi çoğu zaman budur.

Oynayarak görün: Beton Katkısının Sıfırlanması simülasyonu iki koşulun nasıl birlikte çalıştığını ve eşiğin iki yanındaki etriye farkını gösterir.

Kiriş — TBDY 7.4.5

V_e = V_dy ± (M_pi + M_pj) / l_n [Denk. 7.9]

Her iki yön için ayrı hesaplanır. D ile artırılmış deprem kesmesi bu değerden küçükse tasarımda o kullanılır. Kiriş diyaloğunda Kapasite Tasarımı sekmesinde görünür.

5. Birleşim bölgesi kesme kontrolü (TBDY 7.5)

V_e = 1,25 · f_yk · (A_s1 + A_s2) − V_kol [Denk. 7.11]

Birleşim	Sınır	Denklem
Kuşatılmış	V_e ≤ 1,7 · b_j · h · √f_ck	7.12
Kuşatılmamış	V_e ≤ 1,0 · b_j · h · √f_ck	7.13

Sağlanmazsa mesaj: "Kolon kiriş birleşim bölgesi kesme güvenliği sağlanmadı (TBDY 7.5.2)". Kolon diyaloğunda B koduyla işaretlenir.

İki çözüm yolu vardır ve ikisi de geometriktir: b_j büyütmek (kirişi kolona ortalamak ya da kirişi genişletmek) veya h büyütmek. Donatı eklemek bu kontrolü geçirmez — sınır betonun kendisidir.

Bunu oynayarak görün: Donatı Tuzağı simülasyonu aynı birleşimde donatı artırmanın DCR'yi nasıl yükselttiğini, geometri büyütmenin ise nasıl düşürdüğünü canlı gösterir.

6. Perde uç bölgesi ve kritik yükseklik

TBDY 7.6.2.1 uyarınca H_w/l_w > 2,0 olan perdelerin planda her iki ucunda uç bölgesi otomatik oluşturulur. Kritik perde yüksekliği H_cr, 2l_w'yi aşmamak üzere Denk. (7.15) koşullarının elverişsiz olanını sağlayacak biçimde otomatik belirlenir.

Bölge	Uç bölgesi uzunluğu en az
Kritik bölgede	perde uzunluğunun %20'si ve perde kalınlığının 2 katı
Kritik bölge üstünde	perde uzunluğunun %10'u ve perde kalınlığı

Oynayarak görün: Gövde Ne Zaman Biter simülasyonu perde kısaldıkça uç bölgelerinin kesitin tamamını nasıl kapladığını gösterir.

Her uç bölgesi gövdeye doğru en az 300 mm uzatılır. Bodrumu rijit çevre perdeli binalarda H_w ve H_cr zemin kat döşemesinden yukarı ölçülür; kritik bölge en az bir bodrum katı aşağı uzatılır.

Kesme sürtünmesi — TBDY 7.6.7.2

Temele bağlantıda ve yatay inşaat derzlerinde düşey donatı, TS 500 kesme sürtünmesi yöntemiyle (Denk. 7.19) kontrol edilir. Gövde ve uç bölgesi düşey donatısının tamamı hesaba katılır. Perde diyaloğunda F koduyla işaretlenir.

7. Donatı diyalogları ve olumsuzluk kodları

Üç ana diyalog: Analiz ve Tasarım > Betonarme Tasarım > Kolon / Kiriş / Perde Donatıları. Döşeme için ayrıca Döşeme ve hasır çelik için Hasır Donatılı Döşeme diyalogları vardır.

DS sütunu: donatı sabitleme. Bir donatıyı elle değiştirdiğinizde DS otomatik işaretlenir ve o eleman bir daha otomatik hesaplanmaz. Bu iyi bir şeydir — ama kesit ya da yük sonradan değişirse sabitlenmiş donatı güncellenmez. Proje sonunda DS işaretli elemanları gözden geçirin.

Kodların anlamı

Kod	Anlamı	Nerede
ZK	güçlü kolon – zayıf kiriş sağlanmadı	kolon
B	birleşim bölgesi kesme güvenliği	kolon
K	kesme güvenliği	kolon, kiriş, perde
F	sürtünme kesmesi	kolon, perde
E	eksenel kapasite	kolon, perde
M	maksimum pursantaj aşıldı	kolon, kiriş, perde
ab	kenetlenme boyu	kolon, kiriş, perde
S / Ç	sehim / çatlak kontrolü	kiriş
Br	burulma	kiriş
As(−)	donatı yetersiz	hepsi

Filtre, olumsuzluk taramanın en hızlı yoludur. Kolon ve kiriş diyaloglarında B, H, beton sınıfı, V_d ve ölçütüyle süzme yapılır. Projeyi teslim etmeden önce her diyalogda OLUMSUZ filtresini çalıştırmak, rapor okumaktan hızlıdır.

8. Döşeme donatısı

Analiz ve Tasarım > Betonarme Tasarım > Döşeme. Döşemeler sekmesindeki sütunlar doğrudan donatı yerleşimini tanımlar: Sol üst ilave · Üstte düz · Pilye · Altta düz · Sağ üst ilave. Her hücreye çift tıklanarak çap ve aralık değiştirilir; Shift ile çoklu, Ctrl ile tekli seçim yapılır.

Aks tipi seçenekleri: Düz+Pilye, Alt düz, Konsol donatısı, Üstte düz, Altta ve üstte düz. Çalışma şekli tek ya da çift yön seçilir. Hasır çelikle tasarlanan döşemeler ayrı diyalogda listelenir.

Kaynaklar

BirincilideYAPI Help Center — Betonarme Eleman Tasarımı, Betonarme Tasarım Parametreleri (genel/kolon/kiriş/perde), Kullanılacak Donatıların Ayarlanması, Kolon/Kiriş/Perde/Döşeme Betonarme Tasarım, Güçlü Kolon Kontrolleri, Kolon-Kiriş Birleşim Bölgesi Kesme Güvenliği, Perde Uç Bölgeleri ve Kritik Perde Yüksekliği, Perdelerde Kesme Sürtünmesi, Kolonların Kesme Güvenliği (help.idecad.com.tr).

YönetmelikTBDY 2018 Madde 7.3.5, 7.3.7, 7.4.5, 7.5.2, 7.6.2, 7.6.7 ve Denk. (7.3)–(7.19). TS 500 Bölüm 7 ve 8.

SürümMenü yolları v11 hattı içindir. Madde numaraları yönetmelik değişmedikçe geçerlidir; komut adları alt sürümlerde değişebilir.

← ideCAD Ana Sayfa Temeller ve Zemin →